W ostatnich latach w Polsce zaobserwowano wzrost spożycia suplementów diety, zarówno wśród osób chorych, jak i zdrowych. Czy to pozytywna tendencja?

I tak, i nie. Okazuje się, że stosowanie suplementów może nieść za sobą korzyści, jak i niebezpieczeństwa.

 

Należy bowiem pamiętać, że stosowanie suplementów diety jest uzasadnione tylko wtedy, gdy nie dostarczamy określonych składników w odpowiedniej ilości wraz z dietą, bądź nasz organizm nie przyswaja ich w odpowiednim stopniu. Czyli właściwie kiedy?

Zasadne wydaje się stosowanie suplementów diety wśród:

- osób starszych, ze względu na obie powyższe przyczyny,

- osób, które w swojej diecie eliminują grupy produktów, a więc eliminują dostarczenie określonych składników, np. w diecie wegańskiej,

- kobiet po menopauzie (witamina D, wapń), ze względu na profilaktykę osteoporozy,

- kobiet w ciąży, ze względu na zwiększone zapotrzebowanie (zwłaszcza kwasu foliowego, po konsultacji z lekarzem: witaminy D, żelaza, jodu oraz kwasu dokozaheksaenowego (DHA)),

- sportowców (ze względu na substancje utracone podczas wysiłku oraz regenerację),

- w poszczególnych jednostkach chorobowych zaburzających procesy wchłaniania, bądź zwiększających zapotrzebowanie.

Jednakże suplementacja nie jest zalecana każdemu z powyższych grup, ponieważ najważniejsza podczas suplementacji jest indywidualizacja.

Dlaczego indywidualizacja jest taka ważna? Należy zaznaczyć, że stosowanie suplementów diety może być niebezpieczne. Przykładowo udowodniono, że stosowanie suplementu B-karotenu u palaczy, zwiększa ryzyko zapadalności na raka płuc. Innym mniej drastycznym przykładem jest tworzenie się kamieni nerkowych przy spożywaniu zbyt wysokich dawek witaminy C. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na interakcję pomiędzy lekami, a suplementami diety. Często bowiem, suplementy diety mogą zmniejszać wchłanianie leków. Są również substancje (np. selen), w których granica pomiędzy dawką bezpieczną, a toksyczną jest bardzo mała. To lekarz i dietetyk zalecają jakie dawki suplementu powinny być stosowane, na podstawie aktualnych badań krwi. 

Czy należy w związku z tym bać się przedawkowania tych substancji w diecie? Nie, w racjonalnej diecie nie ma najmniejszego ryzyka.

Charakterystycznym przykładem, który pokazuje jak ważna jest odpowiednio dobrana suplementacja to suplementacja w chorobie nowotworowej. W zależności jak będzie prowadzona, może pomóc pacjentowi, ale może również zaszkodzić.

 

A czy suplementy diety powinny stosować osoby zdrowe?

Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy wśród osób zdrowych, stosujących zwyczajową, zbilansowaną dietę, nie ma zasadności stosowania suplementów diety, za wyjątkiem witaminy D.

Witamina D bowiem jest witaminą, której nie potrafimy dostarczyć w odpowiednich ilościach codziennie z dietą, gdyż występuje głównie w rybach.

Witamina D syntetyzowana jest również w skórze za pomocą promieni słonecznych, jednak w naszym klimacie nie jest to możliwe przez cały rok. Zaleca się suplementacje witaminą D (1.000-4.000 IU, w zależności od wieku, pory roku i masy ciała) w określonych dawkach. 

Witamina ta wykazuje pozytywne działanie na układ kostny, działa przeciwnowotworowo  (profilaktyka raka grubego, sutka i prostaty) oraz profilaktycznie na choroby autoimmunologiczne.

 

Jeżeli już zdecydujemy się na suplementację należy wybierać, w miarę możliwości, substancję zarejestrowaną jako lek, a nie suplement diety, ponieważ leki podlegają bardziej rygorystycznym zasadom oraz są poddawane stałej kontroli jakości.

 

Podsumowując, suplementy diety mogą działać korzystnie, ale mogą być również niebezpieczne, dlatego warto stosować je z rozwagą, skonsultować się z lekarzem, czy dietetykiem. Pamiętajmy również, że suplement diety ma wspomagać dietę, a nie ją zastępować. Suplementy powinny być stosowane tylko, kiedy rzeczywiście jest do tego wskazanie, ponieważ prawidłowa dieta u zdrowego człowieka pokrywa zapotrzebowanie wszystkie niezbędne związki (za wyjątkiem witaminy D).

 

 

Literatura:

  1. Davis C., Milner J., Nutrigenomics, Vitamin D and Cancer Prevention, Nutritional Science Research Group, National Cancer Institute, Rockville, Md. , USA J Nutrigenet Nutrigenomics 2011;4:1–11

  2. Davis C., Vitamin D and cancer: current dilemmas and future research needs1–3, April 5, 2017

  3. Duda G., Saran A., Preparaty witaminowo-mineralne przeznaczone dla osób w starszym wieku 16(3), 2015, 106–113

  4. Jarosz J. (red.), Normy Żywienia dla populacji polskiej, 2017, Warszawa, IŻŻ

  5. Jarosz M., Kicman-Gawłowska A., Witamina D a rak jelita grubego, Żywienie człowieka i metabolizm, 2011, XXXVIII, nr5, str. 379- 385

  6. Kuryłowicz A., Bednarczuk T., Nauman J., Wpływ niedoboru witaminy D na rozwój nowotworów i chorób autoimmunologicznych Endokrynologia Polska/Polish Journal of Endocrinology 58(2), 2007

  7. Płudowski P., Kryśkiewicz E., Kaczmarewicz E., Zasady suplementacji i standardy oceny zaopatrzenia organizmu w witaminę D w świetle jej działania plejotropowego, Postępy Nauk Medycznych, t. XXV(3), 2012

  8. Reguła J., Gramza-Michałowska A., Stachowiak B.,  Udział suplementów diety w żywieniu osób dorosłych Participation of dietary supplements in adult nutrition, Probl Hig Epidemiol 2011, 92(3): 614-616

  9. Tay H., Soiza R., Systematic review and meta-analysis: what is the evidence for oral iron supplementation in treating anaemia in elderly people? Drugs & aging, 2015

  10. Wawrzyniak A., Hamułka J., Gorzel K., Ocena spożycia witamin i składników mineralnych z suplementami diety wśród kobiet karmiących, Rocz PZH, 60(4),2009

  11. Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2006 r. NR 17, poz. 1225 ze zm.)

 

Czy warto stosować suplementy diety?

13 stycznia 2020

dietetyk.sobanska@gmail.com  tel. 530 532 893

Kontakt dietetyk Ostrów Wielkopolski
Dietetyk Ostrów Wielkopolski

Dietetyka ogólna, dietetyka kliniczna i dietetyka pediatryczna

Zapraszam do kontaktu w gabinecie, telefonicznego, bądź online

Dietetyk

mgr Julita Sobańska

 

 

Dietetyka, żywienie, suplementy
Dietetyka, żywienie, witamina D

Zrobione w WebWave CMS

Skontaktuj się ze mną:

Dietetyk Ostrów Wielkopolski

Julita Sobańska

mail: dietetyk.sobanska@gmail.com

tel. 530 532 893

ul. Dembińskiego 20/5

63-400 Ostrów Wielkopolski